کارکرد درجا و هزینه‌های ناشی از عدم کنترل آن

کارکرد درجا

IdleBox Logo

هنگامی که یک وسیله نقلیه به طور غیر ضروری در حالی که متوقف است روشن باشد عملا خودرو در حالت کارکرد درجا قرار دارد. استفاده از کلمه غیر ضروری به این دلیل است که ماهیت بعضی ناوگان، کار کردن در حالت سکون است مثل خودروهای عمرانی، راهسازی و معدنی. در نتیجه شاخص‌های اساسی برای محاسبه کارکرد درجا علاوه بر روشن بودن موتور و تشخیص سرعت آن، میزان لرزش نیز می‌باشد.

کارکرد درجای واقعی در مقایسه با کارکرد درجای عملیاتی

خودروهای دیزلی برای گرم شدن همواره نیازمند ۵ دقیقه زمان می‌باشند. امروزه شرکت‌های سازنده این دسته خودروها در تلاشند که این زمان را به ۳ دقیقه کاهش دهند. لازم به ذکر است که روشن بودن خودرو و به عبارتی کارکرد درجا بیش از ۵ دقیقه قطعا به موتور خودرو آسیب وارد می‌کند. از طرفی ماهیت کارکردی برخی ناوگان، کار کردن در حالت سکون است. مثل خودروهای عمرانی، راهسازی و معادن. این ناوگان حرکت چندانی ندارند. در نتیجه اگر تفاوتی بین کارکرد درجای واقعی و عملیاتی قائل نباشیم تمام عملکرد این دسته ناوگان، کارکرد درجا ثبت می‌شود.

کارکرد درجای عملیاتی

این نوع کارکرد درجا مربوط به خودروهایی است که عملکردشان به صورت سکون صورت می‌گیرد. در صورتی که خودرو در حال گرم شدن کمتر از ۳ دقیقه باشد و یا یک خودرو معدنی در معدن در حال حفر زمین باشد.

کارکرد درجای واقعی

هنگامی که خودرو روشن است ولی هیچ استفاده‌ای از آن نمی‌شود. به عنوان مثال روشن بودن خودرو در حال انتظار برای مسافر.

چرا باید کارکرد درجا را کنترل کرد؟

زمانیکه خودرو شما در حال کارکرد درجا است قطعا هزینه‌های زیادی را برای سازمان به همراه خواهد داشت. بسیاری از مشتریان شرکت دلفین آپادانا، پس از تحلیل داده‌های سامانه و مقایسه هزینه‌ها پیش از به کارگیری سامانه و پس از آن، از هزینه‌های زیادی که کارکرد درجا به همراه داشت شگفت زده شدند.

هزینه‌های زیست‌محیطی

علاوه بر هزینه‌های ریالی عنوان شده، کارکرد درجا سلامتی محیط زیست را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است. خودروها مسبب ایجاد بیش از نیمی آلودگی هوا در ایران می‎باشند. کاهش کارکرد درجا می‌تواند تغییرات مثبتی بر محیط زیست داشته باشد. میزان دی‌اکسیدکربن موجود در هوا نیز کاهش خواهد یافت. به ازای هر ۳/۸ لیتر سوخت مصرف شده، ۹۹۷۹ گرم کربن دی اکسید به محیط زیست وارد می‌شود. در نتیجه با کاهش هر ۲ ساعت کارکرد درجا می‌توان از ورود ۲۲۶۸۰۰ گرم دی اکسید کربن به محیط زیست جلوگیری کرد.

هزینه‌های تعمیرات و نگهداری

گذشته از هزینه‌های سوخت مصرفی، کارکرد درجا سلامتی خودرو را نیز تهدید می‌کند. کارکرد درجا فشار بیشتری را به موتور وارد می‌کند. این عمل باعث می‌شود روغن خودرو نیاز به تعویض در دفعات بیشتری داشته باشد. هزینه‌های تعمیرات و نگهداری نیز به تبع افزایش خواهد یافت.

هزینه‌های سوخت مصرفی

یک وسیله نقلیه معمولی، به طور متوسط در هر یک ساعت کارکرد درجا نزدیک به ۰/۷۶ لیتر سوخت مصرف می‌کند. این در حالی است که اگر ناوگان شما از دسته ناوگان عمرانی و سنگین باشد در هر یک ساعت کارکرد درجا ۱/۹ لیتر سوخت مصرف می‌کند. با احتساب هر لیتر گازوئیل ۳۰۰۰ ریال، هر خودرو سنگین با یک ساعت کارکرد درجا ۵۷۰۰ ریال سوخت مصرف کرده است. به طور متوسط اگر هر خودرو روزانه نیم ساعت کارکرد درجا داشته باشد، هفته‌ای ۳ ساعت در حالی که متوقف بوده است انرژی مصرف  کرده است. یعنی هر هفته ۱۶۱۰۰ ریال. یعنی سالانه مبلغی نزدیک به یک میلیون ریال هزینه سوخت مصرفی ناشی از کارکرد درجا برای هر خودرو.

کم کردن کارکرد درجا

برای کاهش کارکرد درجا چه باید کرد؟

سامانه مدیریت ناوگان دلفین، قابلیت محاسبه کارکرد درجا در سفر را دارد. بدون نیاز به زیر ساخت در این سامانه تنها با چند کلیک ساده میزان کارکرد درجا در طول سفر، قبل از سفر و بعد از آن، مشخص می‌شود.